Checklist PPE ตามกฎหมายที่โรงงานต้องมี ปี 2569

การจัดหาอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล หรือ PPE (Personal Protective Equipment) เป็นหนึ่งในหน้าที่สำคัญของนายจ้างตามหลักความปลอดภัยในการทำงาน หลายองค์กรเข้าใจว่าการมี PPE เพียงไม่กี่รายการก็เพียงพอแล้ว แต่ในความเป็นจริง อุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับแต่ละประเภทงานมีความแตกต่างกันตามความเสี่ยงที่พนักงานต้องเผชิญ

การเลือก PPE ที่ไม่เหมาะสมอาจส่งผลให้เกิดอุบัติเหตุ การบาดเจ็บ ค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล รวมถึงความเสี่ยงด้านกฎหมายที่อาจกระทบต่อองค์กรในระยะยาว

บทความนี้ Safety JK ได้รวบรวม Checklist PPE ที่ควรมีสำหรับแต่ละประเภทงาน พร้อมแนวทางเลือกอุปกรณ์ให้เหมาะสมกับลักษณะงาน เพื่อช่วยให้เจ้าของกิจการ ฝ่ายจัดซื้อ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัย และผู้บริหารสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางได้จริง

PPE คืออะไร

PPE หรือ Personal Protective Equipment คืออุปกรณ์ที่ออกแบบมาเพื่อป้องกันผู้ปฏิบัติงานจากอันตรายที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการทำงาน ไม่ว่าจะเป็นการกระแทก การลื่นล้ม สารเคมี ความร้อน เสียงดัง หรือวัตถุมีคม

ตัวอย่าง PPE ที่พบได้บ่อย ได้แก่

• หมวกนิรภัย
• รองเท้าเซฟตี้
• แว่นตานิรภัย
• ถุงมือป้องกันอันตราย
• หน้ากากป้องกันฝุ่น
• อุปกรณ์ป้องกันการได้ยิน
• เสื้อสะท้อนแสง

สำหรับผู้ที่ต้องการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับ PPE สามารถอ่านได้ที่

PPE คืออะไร? รู้จัก 8 ประเภทอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล ที่โรงงานต้องมี [อัปเดต 2569]

กฎหมายกำหนดให้นายจ้างจัด PPE หรือไม่

คำตอบคือ ใช่ ครับ

นายจ้างมีหน้าที่ประเมินความเสี่ยงจากการทำงานและจัดหาอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลให้เหมาะสมกับลักษณะงาน เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับลูกจ้าง

นอกจากนี้ นายจ้างยังมีหน้าที่ดูแลให้อุปกรณ์อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน และให้พนักงานได้รับการอบรมเกี่ยวกับการใช้งาน PPE อย่างถูกต้อง

อ่านเพิ่มเติม:

อัปเดตกฎหมายความปลอดภัยในการทำงาน 2569 นายจ้างและลูกจ้างต้องรู้อะไรบ้าง

สิทธิและหน้าที่ของนายจ้างและลูกจ้าง 2569 ที่ควรรู้

PPE พื้นฐานที่ทุกโรงงานควรมี

แม้แต่ละอุตสาหกรรมจะมีความเสี่ยงแตกต่างกัน แต่มี PPE บางประเภทที่ถือเป็นอุปกรณ์พื้นฐานสำหรับโรงงานส่วนใหญ่

1. รองเท้าเซฟตี้

ช่วยป้องกันการกระแทกจากวัตถุตกหล่น การเหยียบของมีคม และลดความเสี่ยงจากการลื่นไถล

ดูสินค้ารองเท้าเซฟตี้ทั้งหมด

รองเท้าเซฟตี้ จากแบรนด์ SAFETY JK

2. หมวกนิรภัย

ช่วยป้องกันการบาดเจ็บบริเวณศีรษะจากวัตถุตกหล่นหรือการกระแทก

3. แว่นตานิรภัย

ป้องกันเศษวัสดุ ฝุ่น และสารเคมีเข้าสู่ดวงตา

4. ถุงมือป้องกันอันตราย

ช่วยลดความเสี่ยงจากการบาด บาดแผล และสารเคมี

5. หน้ากากป้องกันฝุ่นและสารเคมี

ลดการสัมผัสฝุ่น ควัน และสารปนเปื้อนที่เป็นอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจ

Checklist PPE สำหรับคลังสินค้า

คลังสินค้ามีความเสี่ยงจากการยกสินค้า การเคลื่อนย้ายพาเลท และรถโฟล์คลิฟท์

PPE ที่แนะนำ ได้แก่

• รองเท้าเซฟตี้กันลื่น
• รองเท้าเซฟตี้หัวคอมโพสิต
• เสื้อสะท้อนแสง
• ถุงมือจับสินค้า
• หมวกนิรภัยในพื้นที่เสี่ยง

บทความที่เกี่ยวข้อง

รองเท้าเซฟตี้ คลังสินค้า เลือกแบบไหนดี? เดินทั้งวันไม่ปวดเท้า

รองเท้าเซฟตี้ คลังสินค้า รุ่นไหนดี? ทำไมจัดซื้อถึงเลือก Safety JK รุ่น SJK-2501 (หัวคอมโพสิต)

ข้อแนะนำจาก Safety JK

สำหรับพนักงานคลังสินค้าที่เดินเป็นเวลานาน ควรเลือกรองเท้าเซฟตี้น้ำหนักเบา รุ่น SJK-2207 เพื่อลดความเมื่อยล้าและเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน

Checklist PPE สำหรับโรงงานเหล็ก

โรงงานเหล็กเป็นสภาพแวดล้อมที่มีความเสี่ยงสูงจากวัตถุหนัก ความร้อน และเศษโลหะ

PPE ที่ควรมี

• รองเท้าเซฟตี้หัวเหล็ก
• Face Shield
• ถุงมือกันความร้อน
• แว่นตานิรภัย
• หมวกนิรภัย

อ่านเพิ่มเติม

รองเท้าเซฟตี้สำหรับโรงงานเหล็ก เลือกแบบไหนดี

รองเท้าเซฟตี้หัวคอมโพสิต คืออะไร? น้ำหนักเบา ปลอดภัย เหมาะกับงานแบบไหน

Checklist PPE สำหรับงานเชื่อม

งานเชื่อมมีความเสี่ยงจากสะเก็ดไฟ ความร้อน และรังสีจากการเชื่อม

PPE ที่แนะนำ

• หน้ากากเชื่อม
• แว่นตานิรภัย
• ถุงมือหนัง
• เสื้อป้องกันสะเก็ดไฟ
• รองเท้าเซฟตี้

การละเลย PPE เพียงชิ้นเดียวอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุและการบาดเจ็บรุนแรงได้

Checklist PPE สำหรับโรงงานอาหาร

แม้โรงงานอาหารจะไม่ได้มีความเสี่ยงด้านการกระแทกเท่าโรงงานเหล็ก แต่มีความเสี่ยงด้านการลื่นไถลและการปนเปื้อน

PPE ที่ควรมี

• รองเท้าเซฟตี้พื้น NBR
• Hair Net
• ถุงมือ Food Grade
• หน้ากากอนามัย
• ชุดคลุมป้องกันการปนเปื้อน

อ่านเพิ่มเติม

พื้น NBR คืออะไร? ทำไมโรงงานอาหารจึงนิยมใช้รองเท้าเซฟตี้พื้น NBR

NBR vs PU ต่างกันอย่างไร? เลือกพื้นรองเท้าเซฟตี้แบบไหนดี

รองเท้าเซฟตี้ กันน้ำมัน สำหรับโรงงาน เพื่อความปลอดภัย

ข้อผิดพลาดที่โรงงานมักทำในการจัดซื้อ PPE

เลือกจากราคาถูกเพียงอย่างเดียว

อุปกรณ์ที่มีราคาถูกอาจไม่เหมาะกับความเสี่ยงของงาน

ซื้อ PPE ไม่ตรงกับลักษณะงาน

เช่น ใช้รองเท้าทั่วไปแทนรองเท้าเซฟตี้

ไม่มีการประเมินความเสี่ยงก่อนจัดซื้อ

ทำให้เกิดการซื้อซ้ำและสิ้นเปลืองงบประมาณ

ไม่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้า

เช่น มาตรฐาน มอก. หรือมาตรฐานสากลที่เกี่ยวข้อง

วิธีเลือกรองเท้าเซฟตี้ให้เหมาะกับประเภทงาน

การเลือกรองเท้าเซฟตี้ควรพิจารณาปัจจัยต่อไปนี้

• ความเสี่ยงของพื้นที่ทำงาน
• การกันลื่น
• การกันน้ำมัน
• การป้องกันแรงกระแทก
• มาตรฐานความปลอดภัย
• ความสบายในการสวมใส่

บทความแนะนำ

วิธีเลือกรองเท้าเซฟตี้ให้พนักงาน โดยไม่จ่ายเกินความจำเป็น

วิธีเลือกรองเท้าเซฟตี้สำหรับโรงงาน 7 ข้อที่ผู้จัดซื้อต้องรู้

---

เช็คลิสต์เพิ่มเติมสำหรับฝ่ายจัดซื้อ PPE จำนวนมาก (B2B)

นอกจากมาตรฐานและความเหมาะสมกับงาน ฝ่ายจัดซื้อองค์กรควรเช็ก 5 ประเด็นเพิ่มเติมก่อนสั่ง PPE จำนวนมาก เพื่อลดปัญหาปลายทาง เช่น พนักงานไม่ยอมใส่ Auditor ตรวจไม่ผ่าน หรือของถูกที่กลายเป็นต้นทุนแฝง

1. พนักงานจะสวมใส่จริงหรือไม่ (Adoption Test)

PPE ที่ดีที่สุดคือ PPE ที่พนักงานยอมใส่ตลอดกะ ไม่ใช่ PPE ที่ spec เทพแต่ถูกถอดกลางไลน์เพราะหนัก ร้อน กัดเท้า ก่อนสั่งจำนวนมาก ให้ทดสอบใน 1-2 แผนกก่อน เก็บ feedback แล้วค่อยขยาย order

2. ความน่าเชื่อถือของ Supplier

ก่อนสั่ง PPE จำนวนมาก เช็ก 5 จุดจาก Supplier:

• บริษัทจดทะเบียนจริง มีที่อยู่/เลขผู้เสียภาษี
• ออกใบกำกับภาษี VAT ได้
• มีสต๊อกและระยะเวลาส่งมอบที่ยืนยันได้
• มีบริการหลังการขาย/เงื่อนไขเปลี่ยน-เคลม
• มีลูกค้าองค์กรอ้างอิงได้จริง

3. อายุการใช้งานของ PPE

PPE ทุกชนิดมีวันหมดสภาพ แม้ภายนอกยังดูดี:

• หมวกนิรภัย: ทั่วไป 3-5 ปีตามยี่ห้อ/ความรุนแรงการใช้งาน
• รองเท้าเซฟตี้: 6-12 เดือนสำหรับใช้งานหนัก, 1-2 ปีสำหรับใช้งานเบา
• ถุงมือ/แว่นตา/หน้ากาก: ตามคู่มือผู้ผลิตและสภาพจริง
• เข็มขัดกันตก: ผ่านการตรวจสภาพและ retest ทุกปี

4. เอกสารรับรองสำหรับ Audit

เวลาถูกตรวจโดย Auditor ISO ลูกค้าโรงงาน หรือหน่วยงานความปลอดภัย สิ่งที่จะถูกถามทันที: เอกสารมาตรฐาน มอก./EN ISO/ANSI, spec sheet, test report ของ Lot จริง, ใบรับประกันคุณสมบัติ Supplier ที่ดีต้องออกเอกสารเหล่านี้ให้ได้ภายในเวลาสั้น

5. ต้นทุนรวม (Total Cost of Ownership) ไม่ใช่แค่ราคาต่อคู่

ราคาถูกที่สุดต่อคู่ อาจกลายเป็นต้นทุนสูงที่สุดในระยะยาว เพราะต้องบวก:

• ความถี่การเปลี่ยน (อายุใช้งานสั้น = สั่งบ่อย + งาน HR/จัดซื้อเพิ่ม)
• ค่ารักษาพยาบาลจากอุบัติเหตุที่ PPE ไม่ป้องกันจริง
• ค่าปรับ Compliance หาก Audit ไม่ผ่าน
• Productivity loss ถ้าพนักงานเมื่อยล้า/บาดเจ็บ

สำหรับ HR/ฝ่ายจัดซื้อองค์กรที่ต้องการรองเท้าเซฟตี้และ PPE ที่ผ่านทั้ง 5 เกณฑ์นี้ Safety JK มี test report ทุก Lot มี VAT/ใบกำกับ มีสต๊อกพร้อมส่ง สามารถ ขอใบเสนอราคาสำหรับจัดซื้อจำนวนมาก เพื่อให้ทีมงานคำนวณราคาและเงื่อนไขให้ตรงกับ requirement องค์กร

ตารางสรุป PPE ตามประเภทงาน

ประเภทงาน	PPE ที่ควรมี
คลังสินค้า	รองเท้าเซฟตี้ ถุงมือ เสื้อสะท้อนแสง
งานเชื่อม	หน้ากากเชื่อม ถุงมือหนัง รองเท้าเซฟตี้
โรงงานเหล็ก	รองเท้าเซฟตี้ Face Shield ถุงมือกันความร้อน
โรงงานอาหาร	รองเท้าเซฟตี้พื้น NBR Hair Net ถุงมือ Food Grade

---

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

สรุป

การเลือก PPE ที่เหมาะสมไม่ใช่เพียงการปฏิบัติตามกฎหมายเท่านั้น แต่ยังเป็นการลงทุนเพื่อปกป้องพนักงาน ลดอุบัติเหตุ และเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานในระยะยาว

ไม่ว่าจะเป็นคลังสินค้า โรงงานเหล็ก โรงงานอาหาร หรือสายการผลิต การมี Checklist PPE ที่ชัดเจนจะช่วยให้องค์กรสามารถบริหารจัดการความปลอดภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ต้องการคำแนะนำในการเลือก PPE และรองเท้าเซฟตี้?

ดูสินค้าทั้งหมด

รองเท้าเซฟตี้ สำหรับโรงงาน

ดูรายการสำหรับหน้างานเพิ่มเติมได้ที่ อุปกรณ์ PPE สำหรับโรงงาน

ตารางอุปกรณ์ PPE ตามลักษณะงาน สำหรับฝ่ายจัดซื้อ

ลักษณะงาน	PPE ที่ต้องมี	มาตรฐาน
โรงงานผลิต สายการผลิต	รองเท้า มอก. หัวเหล็ก + หมวก มอก. + ถุงมือ	มอก. 523-2564 / มอก. 368-2562 / EN 388
คลังสินค้า โลจิสติกส์	รองเท้า มอก. น้ำหนักเบา + เสื้อสะท้อนแสง	มอก. 523-2564
งานก่อสร้าง	รองเท้า มอก. + หมวก มอก. + สายรัดเซฟตี้ + แว่นตา	มอก. 523-2564 / มอก. 368-2562 / EN 361
โรงงานอิเล็กทรอนิกส์ SMT	รองเท้า ESD + เสื้อ ESD + ถุงมือ ESD	EN 61340-5-1 / IEC 61340
โรงงานอาหาร	รองเท้าเซฟตี้พื้น NBR + หมวกครัว + ถุงมือกันสารเคมี	มอก. 523-2564 / EN 388
งานเชื่อมโลหะ	รองเท้ากันสะเก็ดไฟ + แว่นเชื่อม + ถุงมือกันไฟ + หน้ากาก	EN ISO 20345 HRO
งานสารเคมี	รองเท้ากันสารเคมี + ถุงมือกันสารเคมี + หน้ากาก + แว่นตา	EN 374 / EN 143

ฝ่ายจัดซื้อ/HR ที่ต้องจัดซื้อPPE ครบชุดสำหรับโรงงานพร้อมใบเสนอราคาและใบกำกับภาษี ทัก LINE Safety JK หรือกรอกฟอร์ม — ตอบภายใน 15 นาที ใบเสนอราคาใน 1 วันทำการ