S1 S1P S2 S3 คืออะไร? เจาะลึกมาตรฐานรองเท้าเซฟตี้ มอก.

เคยสงสัยไหมว่าเวลาจะเลือกซื้อ รองเท้าเซฟตี้ มาใช้งาน ทำไมข้างกล่องหรือในสเปกสินค้าต้องมีรหัสย่อสากลอย่าง S1, S1P, S2 หรือ S3 แปะอยู่ด้วย? แล้วรหัสระบุคุณสมบัติเหล่านี้มีความหมายอย่างไรต่อความปลอดภัยในโรงงานอุตสาหกรรมหรือไซต์งานก่อสร้างของคุณ?

ในตลาดประเทศไทย ผู้ประกอบการและเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย (จป.) มักจะคุ้นเคยกับคำว่า รองเท้าเซฟตี้ มอก.(มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม) แต่รู้หรือไม่ว่า มาตรฐาน มอก. ของไทยฉบับปรับปรุงใหม่นั้น ได้ทำการอ้างอิงและถ่ายทอดเกณฑ์ทดสอบมาจากมาตรฐานสากลที่ทั่วโลกยอมรับอย่าง EN ISO 20345 เป็นหลัก ดังนั้น การเข้าใจความแตกต่างของคลาส S1 ถึง S3 จึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้คุณเลือกซื้อรองเท้านิรภัยได้ถูกต้อง ตรงตามกฎหมาย และปกป้องเท้าของคนทำงานได้อย่างแท้จริง

วันนี้ Safety JK จะพาทุกท่านมาเจาะลึกแบบม้วนเดียวจบว่าเกณฑ์มาตรฐานเหล่านี้คืออะไร และหน้างานแบบไหนที่ควรเลือกใช้คลาสใด เพื่อสร้างมาตรฐานความปลอดภัยสูงสุดในองค์กร

ทำความรู้จักมาตรฐานแม่บท EN ISO 20345 คืออะไร?

ก่อนที่เราจะไปวิเคราะห์รหัสย่อยในแต่ละคลาส สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจโครงสร้างของมาตรฐาน EN ISO 20345 ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลที่กำหนดขึ้นสำหรับ “รองเท้านิรภัย” (Safety Footwear) โดยเฉพาะ โดยมีข้อกำหนดพื้นฐานที่ตัวรองเท้าทุกคู่ต้องผ่านการทดสอบเป็นขั้นต่ำ ซึ่งเราจะเรียกรองเท้าระดับพื้นฐานนี้ว่า SB (Safety Basic) ซึ่งมีคุณสมบัติดังนี้

• หัวรองเท้าต้องรองรับแรงกระแทกได้ไม่ต่ำกว่า 200 จูล (Joule) และต้านทานแรงบีบอัดได้ไม่น้อยกว่า 15 กิโลนิวตัน ไม่ว่าจะเป็นหัวเหล็ก (Steel Toe Cap) หรือหัวคอมโพสิต (Composite Toe Cap) ซึ่งเป็นโครงสร้างหลักของรองเท้าเซฟตี้เกรดแท้ที่เป็นวัสดุหนังแท้
• ส่วนบนของรองเท้า (Upper) ต้องมีความหนาและความทนทานต่อการฉีกขาดตามเกณฑ์ที่กำหนด
• พื้นรองเท้าต้องมีคุณสมบัติกันลื่น (Slip Resistance) ตามระดับมาตรฐานที่ทดสอบ เช่น SRA, SRB หรือ SRC

เมื่อผู้ผลิตทำการเพิ่มฟังก์ชันหรืออัปเกรดวัสดุเสริมความปลอดภัยด้านอื่นๆ เข้าไปในตัวรองเท้าพื้นฐาน (SB) รองเท้าคู่นั้นก็จะได้ระดับรหัสขยับออกมาเป็น S1, S1P, S2 และ S3 ตามความสามารถในการปกป้องภัยคุกคามในรูปแบบที่แตกต่างกันออกไป โดยสามารถศึกษาประเภทมาตรฐานความปลอดภัยทั้งหมดเพิ่มเติมได้ที่หน้า มาตรฐานความปลอดภัย (Safety Standards) ของเรา

เจาะลึกความแตกต่าง รองเท้าเซฟตี้ S1 vs S1P vs S2 vs S3

เพื่อช่วยให้คุณเห็นภาพและเปรียบเทียบสเปกได้อย่างละเอียดถี่ถ้วนลึกกว่าคู่แข่งในตลาด เราได้ทำการแยกแยะคุณสมบัติเฉพาะของแต่ละคลาสออกมาเป็นข้อๆ ดังต่อไปนี้:

1. รองเท้าเซฟตี้ S1 คือ อะไร? (คลาสเริ่มต้นสำหรับงานในร่มและพื้นที่แห้ง)

รองเท้าเซฟตี้ระดับ S1 คือรองเท้านิรภัยที่มีคุณสมบัติพื้นฐานของระดับ SB ครบถ้วนทุกประการ แต่มีการเพิ่มฟังก์ชันการปกป้องด้านไฟฟ้าและแรงกระแทกส่วนส้นเท้าเข้ามาเพิ่มเติม เพื่อให้เหมาะสำหรับการทำงานในอาคารหรือสภาพแวดล้อมที่แห้ง โดยมีสเปกดังนี้:

• มีหัวรองเท้าป้องกันแรงกระแทก 200 จูล (เหล็กหรือคอมโพสิต)
• คุณสมบัติต้านทานไฟฟ้าสถิต (Antistatic) มีค่าความต้านทานไฟฟ้าอยู่ระหว่าง 100 กิโลโอห์ม ถึง 1,000 เมกะโอห์ม ช่วยป้องกันการสะสมของไฟฟ้าสถิตในร่างกาย ลดความเสี่ยงการเกิดประกายไฟและการถูกไฟดูด
• บริเวณส้นเท้ารองรับแรงกระแทก (Energy Absorption): สามารถดูดซับแรงกระแทกตรงส้นเท้าได้ไม่น้อยกว่า 20 จูล ช่วยลดความเมื่อยล้าและลดแรงสะท้อนไปยังข้อเท้าเมื่อต้องยืนหรือเดินบนพื้นปูนเป็นเวลานาน
• พื้นรองเท้าทนต่อน้ำมัน สารเคมี และตัวทำละลาย (Fuel Oil Resistant) เนื้อยางหรือพียู (PU) ของพื้นรองเท้าจะไม่บวมหรือเปื่อยยุ่ยเมื่อสัมผัสกับน้ำมันเครื่องหรือน้ำมันเชื้อเพลิง

หน้างานที่เหมาะสมสำหรับ S1: เหมาะอย่างยิ่งสำหรับงานในคลังสินค้า (Warehouse), โรงงานประกอบชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์, อุตสาหกรรมยานยนต์ในส่วนประกอบแห้ง, ไลน์การผลิตในร่ม หรือหน้างานที่ไม่มีความชื้น ไม่มีน้ำขัง และไม่มีความเสี่ยงจากสิ่งแหลมคมทิ่มทะลุพื้นรองเท้า

2. รองเท้าเซฟตี้ EN ISO 20345 S1P คืออะไร?

สำหรับรหัส en iso 20345 s1p ถือ เป็นประเภทที่ได้รับความนิยมสูงมากในประเทศไทย ตัวอักษร “P” ที่เพิ่มเข้ามานั้นย่อมาจาก Penetration Resistance หรือความสามารถในการต้านทานการทะลุทะลวง ซึ่งหมายความว่ามันคือการนำรองเท้าระดับ S1 มาเสริมออปชันความปลอดภัยใต้ฝ่าเท้าเพิ่มเข้าไปนั่นเอง โดยมีคุณสมบัติดังนี้:

• มีคุณสมบัติในการกันกระแทกหัวเท้า กันไฟฟ้าสถิต และซับแรงที่ส้นเท้าเหมือนระดับ S1 ทุกประการ
• เพิ่ม แผ่นเสริมพื้นกันทะลุ (Anti-penetration Midsole) มีการแทรกแผ่นเหล็กสปริงหรือแผ่นผ้าใบเคฟลาร์ (Kevlar Midsole) ไว้บริเวณกลางชั้นของพื้นรองเท้า ซึ่งผ่านการทดสอบว่าสามารถทนต่อแรงเจาะทะลุของตะปูหรือสิ่งแหลมคมได้ไม่น้อยกว่า 1,100 นิวตัน

หน้างานที่เหมาะสมสำหรับ S1P เหมาะสำหรับวิศวกร, ช่างซ่อมบำรุง (Maintenance), พนักงานคลังสินค้าที่มีการแกะพาเลทไม้ซึ่งอาจมีตะปูโผล่, โรงงานอุตสาหกรรมโลหะที่มีเศษกลึง เศษเหล็ก หรือเศษแก้วตกอยู่ตามพื้น แต่หน้างานยังคงต้องเป็นพื้นที่แห้ง ไม่มีน้ำขังเฉอะแฉะ

3. รองเท้าเซฟตี้ S2 คือ อะไร?

รองเท้าเซฟตี้ระดับ S2 ถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อตอบโจทย์ผู้ปฏิบัติงานในสภาพแวดล้อมที่ต้องสัมผัสกับความชื้น สารเหลว หรือน้ำ โดยเป็นการอัปเกรดคุณสมบัติจากระดับ S1 ขึ้นมา ทว่ามีจุดที่ต้องพึงระวังเป็นพิเศษดังนี้

• มีคุณสมบัติพื้นฐานเหมือน S1 (หัวคัตติ้ง 200J, กันไฟฟ้าสถิต, ทนน้ำมัน, ส้นเท้าซับแรง)
• เพิ่ม คุณสมบัติต้านทานการซึมผ่านและการดูดซับน้ำ (Water Penetration and Absorption) วัสดุส่วนบนของรองเท้า (Upper) มักทำจากหนังแท้เกรดดีเคลือบสารพิเศษ หรือไมโครไฟเบอร์เกรดสูง ที่มีคุณสมบัติบล็อกไม่ให้น้ำซึมผ่านเข้าสู่ด้านในรองเท้าได้นานอย่างน้อย 60 นาทีตามเกณฑ์ทดสอบมาตรฐาน
• ข้อสังเกตสำคัญ: รองเท้าระดับ S2 จะ ไม่มี แผ่นเหล็กหรือแผ่นเคฟลาร์กันทะลุใต้ฝ่าเท้า

หน้างานที่เหมาะสมสำหรับ S2 เหมาะสำหรับอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม (Food Processing), งานในห้องปฏิบัติการหรือห้องแล็บสารเคมี, อุตสาหกรรมยา, หรือพื้นที่การทำงานที่มีน้ำกระเซ็นใส่อยู่เสมอ แต่เป็นพื้นที่ที่ได้รับการจัดการพื้นผิวอย่างดี ไม่มีเศษตะปูหรือของมีคมตกอยู่บนพื้น

4. รองเท้าเซฟตี้ S3 คือ อะไร?

หากมีคำถามว่า รองเท้าเซฟตี้ s3 คือ อะไร คำตอบที่ชัดเจนที่สุดคือ มันคือ “ที่สุดของการปกป้อง” ที่เกิดจากการหลอมรวมเอาข้อดีของเกรด S1P และ S2 มารวมไว้ในคู่เดียว พร้อมทั้งอัปเกรดระบบการยึดเกาะพื้นผิวให้เหนือชั้นยิ่งขึ้นไปอีก โดยมีข้อกำหนดคุณสมบัติดังนี้:

• มีคุณสมบัติในการป้องกันหัวเท้า, กันไฟฟ้าสถิต, ทนน้ำมัน และซับแรงกระแทกที่ส้นเท้าครบถ้วน
• มีคุณสมบัติหนังหน้าต้านทานการซึมผ่านของน้ำ (เหมือนระดับ S2)
• มีแผ่นเสริมพื้นกันตะปูและสิ่งแหลมคมทิ่มทะลุฝ่าเท้า (เหมือนระดับ S1P)
• เพิ่ม ดอกยางพื้นรองเท้าแบบหนาและลึกเป็นพิเศษ (Cleated Outsole): มีการออกแบบร่องดอกยางที่ลึกและกว้างกว่าปกติ เพื่อช่วยในการสลัดโคลน เพิ่มแรงยึดเกาะสูงสุดบนพื้นผิวที่ขรุขระ พื้นหิน ดิน เลน หรือพื้นที่ที่มีความลื่นจากคราบน้ำมันและน้ำรวมกัน คุณสามารถเลือกชมและสั่งซื้อสินค้ากลุ่มนี้ได้โดยตรงที่หน้า หมวดหมู่รองเท้าเซฟตี้ (Safety Shoes) ของเรา

หน้างานที่เหมาะสมสำหรับ S3 เหมาะสำหรับงานก่อสร้างภายนอกอาคาร (Construction Site), งานเหมืองแร่, อุตสาหกรรมหนัก, หน้างานขุดเจาะน้ำมันและแก๊ส (Offshore), งานวิศวกรรมโยธา, งานเกษตรกรรมขนาดใหญ่ หรือหน้างานลุยๆ ทุกประเภทที่พนักงานต้องเผชิญหน้ากับความเสี่ยงรอบด้าน ทั้งน้ำ ความชื้น โคลน และเศษสิ่งแหลมคมที่พร้อมจะทิ่มทะลุฝ่าเท้าได้ตลอดเวลา

ตารางสรุปและเปรียบเทียบฟังก์ชันความปลอดภัยมาตรฐาน S1 – S3

เพื่อให้เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยและฝ่ายจัดซื้อสามารถนำไปใช้ประกอบการพิจารณาเลือกสเปกสินค้าได้อย่างรวดเร็ว แม่นยำ นี่คือตารางเปรียบเทียบฟังก์ชันการใช้งานของรองเท้านิรภัยแต่ละระดับ

คุณสมบัติความปลอดภัยตาม EN ISO 20345	S1	S1P	S2	S3
หัวรองเท้ากันกระแทก 200 จูล (Steel/Composite)	✅ มี	✅ มี	✅ มี	✅ มี
ระบบต้านทานไฟฟ้าสถิต (Antistatic)	✅ มี	✅ มี	✅ มี	✅ มี
บริเวณส้นเท้ารองรับแรงกระแทก (Energy Absorption)	✅ มี	✅ มี	✅ มี	✅ มี
พื้นรองเท้าทนต่อน้ำมันและสารเคมี (Fuel Oil Resistant)	✅ มี	✅ มี	✅ มี	✅ มี
แผ่นเสริมพื้นกันทะลุจากสิ่งแหลมคม (Penetration)	❌ ไม่มี	✅ มี	❌ ไม่มี	✅ มี
หนังส่วนบนต้านทานการซึมผ่านของน้ำ (Water Resistant)	❌ ไม่มี	❌ ไม่มี	✅ มี	✅ มี
ดอกยางหนา ลึก สำหรับยึดเกาะพื้นที่ขรุขระ (Cleated)	❌ ไม่มี	❌ ไม่มี	❌ ไม่มี	✅ มี

การเลือกซื้ออย่างไรให้ถูกต้องตามหลัก รองเท้าเซฟตี้ มอก.ของไทย?

สำหรับบริบททางกฎหมายในประเทศไทย กระทรวงแรงงานและกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ได้มีการระบุชัดเจนให้สถานประกอบการที่มีความเสี่ยงต้องจัดเตรียมอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล (PPE) ที่ได้มาตรฐานให้แก่พนักงาน ซึ่งในส่วนของรองเท้านิรภัยนั้นจะต้องผ่านเกณฑ์ รองเท้าเซฟตี้ มอก. (มาตรฐาน มอก. 523 หรือฉบับเทียบเท่าสากลล่าสุด)

หลักการในการเลือกซื้อรองเท้าเซฟตี้ มอก. ให้คุ้มค่าและปลอดภัยสูงสุด มีกระบวนการพิจารณาดังนี้

1. ประเมินความเสี่ยงหน้างาน (Risk Assessment) จป.วิชาชีพ หรือหัวหน้างานต้องทำการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมอย่างถี่ถ้วน หากหน้างานไม่มีน้ำและไม่มีของมีคม การเลือกคลาส S1 ก็เพียงพอและช่วยประหยัดงบประมาณ รวมถึงได้รองเท้าที่น้ำหนักเบา แต่หากเป็นไซต์ก่อสร้างที่ควบคุมปัจจัยภายนอกไม่ได้ การบังคับใช้เกรด S3 ถือเป็นข้อปฏิบัติที่จำเป็นที่สุด
2. ตรวจสอบการประทับตรามาตรฐาน รองเท้าเซฟตี้ของแท้ที่ได้มาตรฐานสากล จะต้องมีการปั๊มหรือเย็บป้ายระบุรหัสมาตรฐานชัดเจนที่บริเวณลิ้นรองเท้าด้านใน โดยจะระบุปีของมาตรฐาน เช่น EN ISO 20345:2011 หรือ EN ISO 20345:2022 ตามด้วยรหัสคลาสความปลอดภัย (S1, S1P, S2, S3) พร้อมชื่อผู้ผลิตและขนาด
3. หลีกเลี่ยงสินค้าลอกเลียนแบบหรือสินค้าไม่ได้มาตรฐาน ในตลาดปัจจุบันมีรองเท้าแฟชั่นราคาถูกจำนวนมากที่อ้างว่าเป็นรองเท้าหัวเหล็กเซฟตี้ แต่ในความเป็นจริงแล้ว แผ่นเหล็กที่นำมาใช้อาจมีความหนาไม่เพียงพอ เมื่อถูกวัตถุหนักตกทับ แผ่นเหล็กเหล่านั้นจะเกิดการพับหรือยุบตัวลงมาตัดนิ้วเท้าของผู้สวมใส่ ซึ่งก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงยิ่งกว่าเดิม

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับมาตรฐานรองเท้าเซฟตี้ S1 – S3

สรุป

การลงทุนเลือกซื้อ รองเท้าเซฟตี้ ที่ได้รับมาตรฐาน S1, S1P, S2 หรือ S3 อย่างถูกต้อง ไม่ใช่เพียงแค่การปฏิบัติตามกฎหมายแรงงานเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกปรับเท่านั้น แต่มันคือการปกป้อง “ทรัพยากรที่สำคัญที่สุด” ขององค์กร นั่นคือชีวิต อวัยวะ และความปลอดภัยของพนักงานทุกคน

หากคุณเป็นเจ้าของกิจการ ฝ่ายจัดซื้อ หรือ จป.วิชาชีพ ที่ยังไม่แน่ใจว่าหน้างานของคุณจำเป็นต้องใช้รองเท้านิรภัยระดับใดจึงจะคุ้มค่าและปลอดภัยที่สุด หรือกำลังมองหา รองเท้าเซฟตี้ มอก. คุณภาพสูง ผลิตจากวัสดุหนังแท้เกรดพรีเมียม ดีไซน์สปอร์ตทันสมัย สวมใส่สบายเท้าตลอดทั้งวันโดยไม่ก่อให้เกิดอาการเจ็บรองช้ำ

สามารถเข้ามาปรึกษาและเลือกชมสินค้าคุณภาพสูงได้ที่เว็บไซต์ Safety JK แหล่งรวมอุปกรณ์นิรภัยส่วนบุคคลมาตรฐานสากล เรามีทีมผู้เชี่ยวชาญด้านอุปกรณ์เซฟตี้ที่พร้อมให้คำแนะนำ ออกแบบสเปกสินค้า และมอบข้อเสนอราคาพิเศษสำหรับสั่งซื้อในนามองค์กรและโรงงานอุตสาหกรรม ติดต่อเราได้ทันทีผ่านหน้าเว็บไซต์หลัก เพื่อยกระดับความปลอดภัยในหน้างานของคุณตั้งแต่วันนี้

Safety JK คือ ผู้จัดจำหน่ายรองเท้าเซฟตี้ที่ได้รับมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก. 523-2564 ตัวรองเท้าผ่านการทดสอบหัวเหล็กรับแรงกระแทก 200 จูล

หากหน่วยงาน หรือโรงงานใด สนใจสั่งซื้อรองเท้าเซฟตี้ รองเท้านิรภัย สามารถติดต่อสอบถามทาง safety jk ก็ได้ เรายินดีให้บริการ